Arter’de yeni sergi: “Sonra yok. Sonrası şimdi.”

08 Eki 2026 — Elif Yılmaz 3 dk okuma

Arter, dünyanın sonunu uzak bir tehdit olarak değil, sürekli yeniden üretilen mevcut bir durum olarak ele alan yeni grup sergisi Sonra yok. Sonrası şimdi.‘yi 8 Ekim’den itibaren ziyarete açtı. Küratörlüğünü Delfin Öğütoğulları’nın üstlendiği sergi, Arter Koleksiyonu’ndan yapıtları bir araya getiriyor ve 3. kat galerisinde izlenebilecek.

Sergide Can Altay, Halil Altındere, Thomas Bayrle, Nermin Er, Ceal Floyer, Alison Knowles, Jarosław Kozłowski, Alicja Kwade, Nicholas Mangan, Olaf Metzel, Nam June Paik, Gerhard Richter ve Sigmar Polke, James Richards, Gerhard Rühm, Necla Rüzgar, Hrair Sarkissian, Sin Wai Kin, Amikam Toren, Nasan Tur ile Wolf Vostell’in eserleri yer alıyor.

Sergi, başlığını Cormac McCarthy’nin Yol romanından ödünç alıyor. McCarthy’nin kıyameti tek seferlik ve sonlu bir olay olarak değil, tükenen bir gerçekliğin koşullarını ısrarla sorgulayan bir süreç olarak ele alışı, sergiye de yön veriyor. Sergi, “son”un trajik, sinematik ve çoğu zaman absürt yanlarını incelerken, kıyamet düşüncesinin nasıl manipüle edildiğini, medyatikleştirildiğini ve sürekli aynı söylemlerle tekrarlandığını da sorguluyor.

Öğütoğulları’nın çerçevesine göre dünyanın sonu fikri ve popüler kültürdeki ilişkili imgeler, ani bir felaket senaryosundan çok daha az görünür ve çok daha kaçınılmaz bir gerçeği gizliyor: Etkileri yeryüzündeki varlığımızdan bile uzun sürecek, birbirine bağlı ve üst üste eklenerek çoğalan devasa ölçekli küresel güçler. Radyasyon, küresel ısınma, hidrokarbonlar ve plastikler bunların başında geliyor.

Sergideki eserler ilk bakışta kıyamet imgelerini çağrıştırsa da aslında dünyanın varoluşsal, ekolojik ve politik düzlemlerde süren yavaş çöküşünün katmanlarını açığa çıkarıyor. Ziyaretçileri başlangıçta izleyici konumunda bırakan işler karşılıyor: Hayali bir ekranın karşısında felaket haberleri aktaran bir muhabir ya da dünyanın sonunun ardından ıskartaya çıkmış gibi duran bir cihaz yığını. Bu ilk karşılaşmanın ardından ziyaretçiler, kıyamet imgelerini andıran ama dünyanın süregelen ağır çöküşünün boyutlarını görünür kılan yapıtlarla buluşuyor.

Sergi, bu yapıtların ortak noktasını ısrarlı bir soruda topluyor: Dünyanın sonunu hayal etmek, neden onun çürüyen mekanizmalarının sonunu hayal etmekten daha kolay?

Bu soru, “dünyanın sonu” fikrinin belki de kolektif bir çıkmazın göstergesi olduğunu düşündürüyor. Ne bir kehanet ne de gezegenin fiili sonu bu; bizi kurtaracak ani bir olayın, yani ne bir salgının, ne bir patlamanın, ne bir uzaylı istilasının, ne de temiz bir sonun gelmeyeceğine dair sessiz ama daimi bir bilgiden doğan bir duygu. Şimdi. Sonra yok.